Mexicaan schudt Uitgeest nu op in het Nederlands. ’De uitvinding die de wereld veranderde’

Lattenzagertje in Erfgoedpark De Hoop in Uitgeest. © Foto archief / Jacques Dersjant

De Mexicaan Jaime Dávila schreef een boek over de uitvinder van de houtzaagmolen. Cornelis Corneliszoon van Uitgeest vond de houtzaagmolen uit aan de vooravond van de Gouden Eeuw. Het Engelstalige boek is inmiddels vertaald naar het Nederlands en komt in november op de markt.

De in Amerika wonende Jaime Dávila schreef over de persoon en betekenis van Cornelis Corneliszoon van Uitgeest. De man die geschiedenis schreef als de uitvinder van de houtzaagmolen aan de vooravond van de Gouden Eeuw. De auteur was enigszins verbijsterd door het gebrek aan kennis en het ontbreken van waardering voor Cornelis Corneliszoon van Uitgeest in Nederland. Eenmaal terug in Mexico schreef Dávila er het boek ’Forgotten: How One Man Unlocked the Modern World’ over, dat in december 2025 op de markt kwam. Hij deed ook een oproep aan de Noord-Hollanders: ’Wees trotser op dit pragmatische genie.’

Wereldgeschiedenis

Dávila verdiepte zich in de maatschappelijke impact van uitvindingen door de eeuwen heen. Hoe belangrijk zijn ze geweest in hun tijd en wat waren de effecten ervan op het verloop van de wereldgeschiedenis. Hij komt tot de conclusie dat de houtzaagmolen van Cornelis Corneliszoon van Uitgeest als absolute nummer 1 uit de bus komt.

Na zijn bevindingen reisde de Mexicaan naar Nederland om in Uitgeest op zoek te gaan naar het Cornelis Corneliszoon van Uitgeest-museum. Die is er niet en hij zocht tevergeefs naar een standbeeld. Na lang zoeken vond hij een naar de uitvinder vernoemd straatje in het dorp en kwam hij terecht op het Erfgoedpark De Hoop in het buitengebied waar in een daarvoor gerestaureerde monumentale houtdroogloods wel aandacht is voor de uitvinder.

Scheepsbouw

Cornelis Corneliszoon maakte een molen die het automatisch zagen van hout op windkracht mogelijk maakte. Daardoor kon voldaan worden aan de enorme behoefte aan gezaagd hout, met name voor de scheepsbouw. Volgens Dávila een uitvinding die de wereld veranderde. Hij beschrijft uitvoerig hoe daardoor een aanzet werd gegeven tot een industriële revolutie met als gevolg de welvaart, zoals we die nu nog in Nederland kennen.

Met zijn boek hoopte hij verandering te brengen in de kennis over en waardering van de uitvinder in Nederland. De Engelse krant the Guardian schreef lovend over het boek. In Nederland besteedde deze krant en Trouw aandacht aan de uitgave.

Het is Trouw-columnist, journalist en auteur Vincent Dekker die het initiatief nam en betrokken is bij de vertaling naar een Nederlandse versie. Hij werkt daarin samen met de Stichting Cornelis Corneliszoon van Uitgeest, die zich al jaren inzet voor de bouw van een houtzaagmolen op het Erfgoedpark als eerbetoon aan de uitvinder. Uitgeverij De Kring brengt het vertaalde boek in november op de markt. Het heeft 250 pagina’s en draagt de titel: ’De uitvinding die de wereld veranderde’.

De Mexicaan vond museum noch standbeeld, maar dat wil niet zeggen dat Cornelis Corneliszoon is ontsnapt aan de aandacht in Uitgeest. Zo duiken basisscholieren in Uitgeest sinds februari dit jaar uitvoerig de geschiedenis in, in de vorm van het stripboek ’Op zoek naar het genie van Uitgeest’. Leerlingen in Uitgeest gaan daarin samen met Daan en Sofie op zoek naar het geheim van Cornelis. Daarnaast komen ook het ontstaan en de toekomst van Uitgeest erin aan bod. Ook politiek Uitgeest buigt zich over een passende manier om Cornelis te eren.

Het boek is een initiatief van de Stichting Cornelis Corneliszoon van Uitgeest. Michaëla Bijlsma schreef de tekst en tekenaar Eric Coolen verzorgde de illustraties. Het boek kon worden gemaakt dankzij financiële bijdragen van het Cultuurfonds Noord-Holland, het dr. Hendrik Mullerfonds, de Stichting Zabawas en de gemeente Uitgeest.

 Jaime Dávila. © Foto privécollectie.